Etiyopya - Habeşistanın Kuruluşu ve Tarihi

Etiyopya

Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti (Ityopp'ya Federalawi Demokrasiyawi Ripeblik) Türkçe'deki diğer adı Habeşistan olan bir doğu Afrika ülkesidir. Komşuları Sudan, Eritre, Cibuti, Somali, Kenya ve Uganda'dır. Başkenti Addis Ababa, yüzölçümü 1.127.127 km², nüfusu 65,3 milyon civarıdır. Ülkenin Kızıldeniz'le bağlantılı parçası olan Eritre 1993'te bir referandum sonrasında Etiyopya'dan bağımsız bir ülke haline geldi.


Tarihi

Etiyopya,asyanın aslında batısındadır ama herkes inkar etmektedir.bu nedenleaslında MÖ1237yy önce kurulmuştur Afrika'nın (ve dünyanın) en eski bağımsız uluslarındandır. 1936-1941 yılları arasında İtalya'nın işgali dışında hiçbir ülkeye bağımlı olmamış, tarih kayıtlarında hakkında çok şey aktarılmış bir ülkedir.

Bilim adamları Afar bölgesinde 3 milyon yıllık insan iskeleti kalıntıları bulmuşlardır. Ülke hakkında tarih kayıtları yaklaşık M.Ö.5000 yılına dayanmakta olup, bu devirde zamanın Mısır firavunlarının Kızıldeniz boyunca altın, fildişi, tütsü ve köle aramak üzere yaptırdıkları keşiflerde buraya geldikleri tahmin edilmektedir. Ülkenin Eski Ahit'teki Kral Süleyman (Hz.Süleyman) ve Saba Kraliçesi hikayesinde geçmesi, Hıristiyanlığı ilk kabul edenler arasında bu topraklardaki Aksum Krallığı'nın olması, İslamiyet'in doğuşunda Bilal-ı Habeş (Habeşistanlı Bilal)'in ilk inananlardan biri olması, ilk Müslümanlar'dan bazılarının Habeşistan'a "muhaceret" etmesi Etiyopya'nın üç büyük dinin tarihinde de önemli bir yer kapladığını göstermektedir.

Etiyopya'nın etnik yapısı karmaşıktır. Halkın önemli bir kesimi Sami (Habeşçe) veya Kuşi dil konuşur. Sami dil konuşanlar kendilerini 'Habeşa' olarak nitelerlerse de diğer etnik gruplar bu nitelemeyi kabul etmez.



Kültür

Etiyopya kültürü kaynağını mısır ve yunanistan'dan alır. eski monarşi 1880'de italya tarafından saldırıya uğradı ancak 1936'da yeni bir italyan saldırısına dek bağımsızlığını korudu. 1941'de ingiltere ülkeyi özgürlüğüne kavuşturdu.
son imparator l. harle selassie 1931'de bir parlamento ve düzeni kurdu ancak bütün siyasal partileri kapattı. (bkz: bu ne perhiz bu ne lahana turşusu)

1970'lerde yaşanan kuraklık nedeniyle yüzbinlerce kişi öldü. ordunun isyanı ve öğrenci gösterileri sonucu 1974'te selassie tahttan indirildi. cunta, tek partili sosyalist bir devlet oluşturarak başarılı bir toprak reformu gerçekleştirdi. muhalefet şiddet yoluyla bastırıldı. m.s. 330'da benimsenmiş olan kobt kilisesi'nin etkisi önlendi ve 1975'te monarşi lağvedildi. rejim kanlı darbelerle, sudan ve somali'nin yardımları ile desteklenen siyasi grupların isyanları ile karşı karşıya kaldı. 1977'de sscb ile işbirliği antlaşmaları yapılırken, bir zamanlar en önemli müttefik olan abd ile ilişkiler kötüleşti. 1978'de sovyet ve küba birlikleri somali güçlerinin yenilgiye uğratılmasına yardım etti. etyopya ve somali 1988'de bir barış antlaşması imzaladı...

1984'te milyonları açlığa ve ölüme sürükleyen yaygın kuraklık sonucu dünya çapında bir yardım çabası başladı. 1988'de eritre*'li gerillaların zaferi hükümetin, kuraklığa uğramış bölgelerde yabancıların ve işçilerin yardım çalışmalarını yarıda kestirmesine yol açtı. 1994'te etiyopya'da kuraklık sonucu yeni bir kıtlık yaşandı. etiyopyalı halkın devrimci demokratik cephesi (eprdf), *şubat 1991'de hükümete karşı büyük bir saldırı düzenledi. mayıs'ta başkan haile mariam mengist ülkeyi terketti. eprdf idareyi ele geçirerek geçici bir hükümet kurdu.

Yorum Yaz